Ai Cereja: as cerejeiras de Timor
Ai cereja (Mutingia calabura) é uma árvore da flora timorense muito comum na costa norte da ilha de Timor assim como nos jardins e quintais de Dili. Esta árvore nunca se faz muito grande, produzindo...
View ArticleMoto-cultivador num arrozal.
Os moto-cultivadores substituem cada vez mais os búfalos na preparação dos canteiros. A foto não é minha, Será do Prof. António Serra?
View Article.Coqueiro anão em Timor-Leste.
Só vi coqueiros anões no Hotel Roberto Carlos em Lospalos
View ArticleO sincomás (Pachyrhizus erosus): uma interessante raíz comestível de...
O sincomás é uma raíz muito usada na alimentação dos timorenses. Esta planta é uma leguminosa trepadora que pode crescer até 5 m. A planta é perene rebentando todos os anos da raíz. Tem pilosidade e as...
View ArticlePara Timor Leste o cultivo do arroz deve ser uma prioridade
Em Timor Leste o cultivo do arroz e a criação de novos arrozais deve ser uma prioridade absoluta. O território de Timor é muito acidentado e pouco propício à agricultura.Os terremos são de vocação...
View ArticleHalo banko proteína nian ba ita-nia balada. Crie um banco de proteínas para o...
Banco de proteínas à base de leucena na fazenda estatal Douglas Daily (Darwin, Austrália).Foto do autor.Atu bele fo-han ba Ita-nia balada durante tempu bailoron Ita bele halo banku proteina nian....
View ArticleConhece a Tara-Bandu? Ita hatene Tara-Bandu ?
Numa aldeia costeira de Timor-Leste um homem preside a um ritual e consulta os espíritos dos antepassados, sob a copa de uma árvore, enquanto o Secretário de Estado das Pescas, autoridades locais e...
View ArticleA abóbora é importante na dieta timorense
A abóbora ou lakero, na lingua tétum, é das culturas hortícolas mais importantes de Timor. Cultiva-se nas hortas que envolvem as casas, onde o terreno acumula muita matéria orgânica dos detritos...
View ArticleAi-salaka: ai-fuan ka samea ? Salaca: fruto ou réptil ?
O fruto da palmeira salaca (Salacca zalacca ) aparece à venda pelos mercados de Dili. Este fruto é muito consumido também na Indonésia. Cultiva-se desde a Tailândia até Timor. Esta palmeira é pouco...
View ArticleAi sukaer fuik ou tamarindeiro bravo
Ai tarak , Ai sukaer fuik ou Tamarindeiro bravo (Pithecelobium dulce (Roxb.) Benth.) Nome em inglês: Madras thorn, Manila tamarind.Nome em indonésio: asam koranjiNome espanhol : azabacha, chiminangoAi...
View ArticleAbelhas de Timor - Bani Timor nian
Timor foi sempre um grande produtor de mel e de cera. Estes produtos eram, com a madeira de sândalo, das principais mercadorias vendidas pelos timorenses aos estrangeiros que aportavam à ilha,...
View ArticleAs Pastagens Tropicais
Pastagem natural sob ai-bubur mutin (Eucalyptus alba) em Hera, no início da estação das chuvas (Foto:Rui Ramos)As Pastagens TropicaisProf. José Eduardo Mendes Ferrão32ª Reunião de Primavera da...
View ArticleHotu-hotu labarik-feto ba eskola
Mundu haluha rekursu barak importante: millaun sira feto foin-sa’e. Sira lerek eskola maibe barak estudu sira hatudu katak bainira sira kontinua edukasaun iha eskola no haleur loron-kaben, bele ajuda...
View ArticleVamos todos enviar sementes para Timor
Os agricultores timorenses continuam a debater-se com uma grande falta de sementes, particularmente de plantas hortícolas. A organização de hortas comunitárias está a ser promovida por todo o...
View ArticleAi nitas (Sterculia foetida)
A ai nitas é uma árvore da flora de Timor-Leste. A área onde aparece espontaneamente pode ser representada por um arco que se estende da África Oriental à Austrália, passando pela Indonésia e...
View ArticleAs sementes do sândalo (Santalum album)
Sementes de sândalo - Fini ai kameli (foto do autor)As sementes de sândalo são de cor cinzenta ou castanha, têm forma esférico-oval e apresentam um bico. Antes de serem semeadas devem se escarificadas...
View ArticleA baunilha cria empregos - Baunilli fo serbisu barak
A baunilha tem origem na Améria Central e é uma orquídea. Os seus frutos têm grande valor comercial e a sua culura não é mecanizada. Depois de colher as suas vagens, estas passam por um tratamento...
View ArticleAi-tasi ajuda ema. O mangal de Timor-Leste ajuda as pessoas.
Ai-tasi kmanek iha Hera. Um bonito mangal junto da estrada em Hera (foto do autor).Ai-tasi ekosistema hosi tasi-ibun Timor Leste nian. Ekosistema ne dezenvolve iha fatin besik mota ka tasi-ibun laho...
View ArticleKarau: to'os nain belun nian
Os búfalos de Timor Leste são da sub-espécie carabanensis (Bubalus bubalis carabanensis), os chamados búfalos dos pântanos. Estes animais existem um pouco por todo o lado nos países do extremo-oriente...
View ArticleIha ne 'e iha Alentejo ami hakoak Ita hotu iha Timor Leste...
Tanba barak hau nia aluno sira husu konaba kurtissa no ai subreiru (Quercus suber L.), hoin hau sei fo informassaun kona ba subericultura.Portugal nasaun uluk iha produsão kurtissa. Ami kuda ai...
View Article